Evaluatie NOS iPhone app

Vandaag zal de enige echte NOS app bij iPhone gebruikers beschikbaar komen in de App store. De nieuwsorganisatie heeft de afgelopen tijd hard gewerkt en stelde de app al beschikbaar voor betatesters, waaronder ik.
In dit artikel een overzicht van alles wat deze app biedt:

Op vrijdag 23 maart 2012 werd de eerste versie van de NOS iPhone app beschikbaar gesteld via TestFlightApp. Het gaat hier om versie 1.0.

Deze eerste versie kan alleen opgehaald worden wanneer de gebruiker geregistreerd is als een bèta-tester in de NOS groep op TestFlightApp. De medewerkers van de NOS zullen uiteraard ook de mogelijkheid hebben de app te installeren.

In dit verslag vertel ik over mijn bevindingen tijdens het gebruik maken van de app.

Let op: deze evaluatie is geschreven ten tijde van de bèta. De evaluatie is eveneens door de NOS gebruikt om de app te verbeteren. Het kan dus zijn dat sommige besproken punten inmiddels zijn aangepakt. Desalniettemin geeft dit artikel een goed beeld van de app.

Eerst indruk

Na het openen van de app leek er een soort rust over me heen te trekken. Het beginscherm is heel overzichtelijk en bevat enkel de elementen die ik verwacht: het laatste nieuws, weer en verkeer. Deze onderdelen zijn eveneens terug te vinden op NOS.nl. Mensen die dus al gebruik maken van de internetsite zullen dit gevoel van herkenning ook hebben.

Livestreams

Naast de laatste nieuwsberichten, de actuele weersituatie en de filelengte is er ook mogelijk tot het openen van de livestreams ‘Journaal 24’, ‘Politiek 24’ en ‘Radio 1’. Het is een slimme zet om deze kanalen te een zwevend menu te stoppen. Dit bespaart veel ruimte.

Recentste artikel

Wat opvalt, is dat er een ruimte zit tussen het eerste nieuwsbericht en het tweede. Waarschijnlijk is dit gedaan om aan te geven wat het meest recente artikel is. Echter, dit is al duidelijk genoeg aangezien het artikel bovenaan de lijst staat. Wat mij betreft zou deze ruimte dan ook weg kunnen.

Logo

Het logo is in deze app eveneens de toegang tot het hoofdmenu. Dit menu bevat links naar de pagina’s ‘Nieuws’, ‘Sport’, ‘Video’s’, ‘Weer’ en ‘Verkeer’.

Daarnaast kan de gebruiker klikken op knoppen voor ‘Instellingen’, ‘Feedback’ en ‘Informatie’. Ik heb nog geen app gebruikt waar het menu achter het logo zit. Een erg goede zet.

Artikelen

De artikelen in zowel het beginscherm als het sportoverzicht kunnen aangetikt worden. Met een soepele animatie verschijnt vervolgens het hele artikel.

Foto

Standaard worden foto’s bij een artikel iets donkerder gemaakt. Er komt een doorzichtig dambord overheen te liggen. Wederom iets wat ik nog niet eerder ben tegengekomen, en wederom is dit een goede zet. Foto’s overheersen meestal wanneer ze fel worden getoond. Vanwege het donkere effect wordt de aandacht naar de kop en de tekst getrokken.

Een foto kan groter worden getoond door er eenmaal op te tikken. Dan verschijnt ook de omschrijving en de naam van de auteur:

Video, audio en extra foto’s

Naast foto’s kunnen de artikelen voorzien zijn van audio- en/of videofragmenten en/of extra foto’s. Dit wordt aangegeven met iconen. Achter het icoon staat hoeveel audiofragmenten, videofragmenten of foto’s er zijn:

Om door de diverse materialen te bladeren kun je slepen van rechts naar links en van links naar rechts. Dit is iets wat bij een iPhone app te verwachten valt. Het was dan ook geen opgave om uit te zoeken hoe ik door deze materialen kon bladeren. Ook de bolletjes tussen de materialen en de kop van het artikel geven aan dat er meer te zien of te beluisteren is.

Video, maar toch geen video

In het nieuwsoverzicht stond dat een video aanwezig was bij het artikel ‘Lichaam koning komt aan in Tonga’, maar na het aantikken van dit bericht was geen video te bekennen. Waarschijnlijk heeft dit te maken met caching van het artikel, of er is een andere oorzaak:

Bladeren tussen artikelen

Naast het bladeren tussen de materialen van een artikel kan er ook gebladerd worden tussen artikelen. Hiervoor moet de gebruiker het hele artikel naar boven slepen. Dan verschijnt onderin beeld de titel van het volgende artikel:

Zoals te zien is op de afbeelding hiernaast staat er wel een vreemd puntje rechts onderin beeld. Deze hoort er waarschijnlijk niet te staan.

Wanneer het artikel helemaal omhoog wordt geschoven kan het vorige artikel worden geladen. Indien dit niet mogelijk is staat er ‘Begin van de lijst’.

Het wisselen tussen berichten gebeurd ook met een soepele animatie.

Delen

Uiteraard ontbreken de sociale netwerken Twitter en Facebook niet in deze app. De gebruiker kan elk artikel of video delen door rechts bovenin het scherm op de deelknop te klikken. Dit is een vierkant met daarin een pijl naar buiten. Daarna verschijnt het volgende:

De functie van de knoppen spreken voor zich. Het plaatsen van een statusupdate op Twitter en het plaatsen van een bericht op Facebook gaan middels een popup van deze sociale netwerken zelf. Voor het gebruik van Twitter en Facebook moet de gebruiker de NOS app eerst toegang verlenen om namens hem/haar berichten te plaatsen. Dit kan op de pagina ‘Instellingen’. Dit onderdeel wordt verderop in dit verslag behandeld.

Niet geheel vlekkeloos

Het delen van het artikel ‘Blunder Almere met 100-jarige’ ging niet helemaal goed. Na het tikken op delen, en dan ‘Facebook’, verscheen een popup met daarin enkel een foto van de Costa Concordia, het cruiseschip dat begin 2012 vastliep op rotsen. De kop van het artikel stond ook niet in de voorvertoning:

Instellingen

Door op het logo te klikken kan de gebruiker bij de instellingen van de app komen.

Er kunnen instellingen worden opgegeven voor:

  • Notificaties (pushberichten)
  • Lettergrootte (bij artikelen)
  • Automatisch afspelen van video
  • Twitter gebruiken: ja of nee
  • Facebook gebruiken: ja of nee

Notificaties (pushberichten)

Op het moment van testen zijn er geen pushberichten uitgezonden. Deze zijn dan ook nog niet bekeken. Ik neem aan dat het hier gaat om een belangrijk nieuwsfeit, waarbij het pushbericht bestaat uit de kop van het artikel en een koppeling naar het artikel in de app.

Lettergrootte

De grootte kan worden ingesteld op ‘Extra klein’, ‘Klein’, ‘Normaal’ (standaard) en ‘Groot’. Deze instelling heeft invloed op de lettergrootte bij artikelen. Er zijn andere apps die deze instellingen ook hebben, zoals de app van BBC News. Echter, bij laatstgenoemde kan de grootte ingesteld worden op elke pagina. Dit is onnodig, omdat het éénmalig instellen op een aparte pagina voldoende is. De NOS heeft er voor gekozen om deze instelling onder te brengen bij de andere instellingen. Goed idee.

Automatisch afspelen video

De enige instelling die een Engelse term bevat, waarschijnlijk omdat het in het Nederlands wat te lang zal zijn: ‘Video automatisch afspelen’. Wanneer deze instelling op ‘ja’ staat, worden video’s automatisch afgespeeld. Het gaat hier alleen om video’s die worden bekeken vanuit het overzicht met video’s. Een optie die veel mensen zullen waarderen. Ik denk dat de meeste gebruikers deze instelling zullen inschakelen, omdat het aantikken van een video al aangeeft dat een gebruiker de video wil bekijken. De NOS zou kunnen overwegen om deze instelling weg te halen en video’s altijd automatisch af te laten spelen, met uitzondering voor video’s in artikelen.

Twitter, Facebook

Deze instellingen spreken voor zich en hier is al het één en ander over gezegd onder ‘Artikelen’.

Video

Het video-overzicht toont sterke gelijkenis met het overzicht op NOS.nl. Het enige verschil is dat het icoon ‘Afspelen’ links bovenin staat, en de datum wordt niet getoond. Dat wil niet zeggen dat de datum er dan maar wel in moet staan, dit is namelijk helemaal niet nodig in een overzicht. De gebruiker scant het overzicht, en ziet de datum als hij/zij een video wil bekijken.

Tikken op afbeelding

Puntje van kritiek: wanneer video niet automatisch wordt afgespeeld, zal de gebruiker zelf op de video moeten tikken. Het afspelen gebeurd echter pas wanneer de gebruiker op het icoon klikt. Het gaat hier om afspelen op de pagina met een video, dus niet vanuit het overzicht.

Het zou dan ook prettig zijn wanneer men op de hele afbeelding kan tikken, dit vergroot de gebruiksvriendelijkheid.

Delen

Het delen van video’s gaat op dezelfde manier als het delen van artikelen.

Geen audio

De app biedt op dit moment geen audiofragmenten aan. Ik hoop dat dit in een volgende versie wel gaat gebeuren. Het is namelijk niet in elke situatie mogelijk om op gemak videobeelden te bekijken, maar wel naar het luisteren van audiofragmenten. Dit zou dan mogelijk door middel van een lijstweergave zonder afbeeldingen kunnen gaan.

Uitzendingen

Naast de losse videofragmenten kan de gebruiker ook kijken naar de uitzendingen van:

  • NOS Journaal
  • NOS Jeugdjournaal
  • NOS op 3
  • Nieuwsuur

De uitzendingen worden op uitzenddatum gesorteerd in een lijst weergegeven.

In tegenstelling tot het video-overzicht, zijn er bij de uitzendingen geen omschrijvingen van de video’s. Dit is ook niet zo op de website, maar op teletekst kan vaak onder de rubriek ‘Actualiteiten’ gekeken worden wat er in de uitzendingen te zien is.

Misschien is het mogelijk om de uitzendingen te voorzien van onderwerpen, bijvoorbeeld: “NOS Journaal 20:00 uur van zaterdag 31 maart met daarin: 112 was weer onbereikbaar, Willem van Oranje sprak zijn beroemdste laatste woorden helemaal niet, en Groot-Brittannië worstelt met drankmisbruik.”

Weer en verkeer

De NOS heeft ook gedacht om het aanbieden van de actuele weerssituatie, de weersverwachting en de files.

Weer

De weerpagina is te bereiken vanuit het hoofdmenu en het beginscherm. Het overzicht toont de actuele weersituatie in het groot. Deze is voorzien van het weericoon, de temperatuur, de windkracht, de windrichting, en hoeveelheid kans op neerslag in procenten.

Daarnaast kan de gebruiker het laatste weerbericht bekijken. Net als op NOS.nl. Hiervoor hoef je dus niet eerst naar het video-overzicht te gaan. Plusje!

Onder de actuele weersituatie is er ruimte voor de verwachting. Deze bestaat uit de vijf komende dagen.

Ten derde is het weerbericht te lezen. Deze staat onder de verwachting, maar slaat grotendeels op vandaag. Zou het verplaatsen van het weerbericht naar boven een optie zijn? Ik denk het niet, want ’s avonds gaat het weerbericht altijd over de nacht, morgen en de dagen daarna. Zo laten dus, maar het viel me wel op.

Ten slotte is de buienradar helemaal onderaan verstopt. Deze buienradar toont een kaartje van Nederland met daarop eventuele buien voor de komende uren.

Verkeer

Het overzicht toont de actuele files in Nederland. Het overzicht wordt automatisch bijgewerkt met de laatste gegevens van de ANWB.

Misschien is het mogelijk om als gebruik in te stellen op welke wegen je rijdt. Deze trajecten kunnen dan bovenaan de lijst worden getoond met bijvoorbeeld een sterretje, zodat je sneller kunt zien dat deze files op jou van toepassing zijn. Maar: de NOS is een nieuwsorganisatie, en geen ANWB. De gebruiker zou dan misschien maar beter gebruik kunnen maken van een andere app die deze mogelijkheid wel biedt, maar dat zou betekenen dat je gebruikers uit je app jaagt. Een dilemma.

NOS Sport, NOS op 3 en NOS Jeugdjournaal

Het paradepaartje van de NOS is uiteraard het Achtuurjournaal. Op nummer twee staat het Sportjournaal. Deze twee programma’s vallen onder NOS Nieuws en NOS Sport. Ze zijn beiden opgenomen in de app, maar NOS op 3 (voorheen NOS Headlines en Journaal op 3) en het NOS Jeugdjournaal staan niet opgenomen.

Ik kan me voorstellen dat het Jeugdjournaal niet in deze app thuis hoort: een kind van 9 heeft hoogstwaarschijnlijk geen belang bij nieuws voor volwassenen en verkeersinformatie. De NOS zou hier dan ook maar beter een vrolijke aparte app voor kunnen maken.

Blijft NOS op 3 over. Zij zouden toch ook recht moeten hebben op een plekje. De onderwerpen en artikelen wijken vaak af van NOS Nieuws. Soms worden dezelfde nieuwsfeiten ook al behandeld door NOS Nieuws, maar is er een verschil in de lengte van het artikel en de woordkeuze.

Uitbreiding app bij evenementen

Bij evenementen verschijnen er meer pagina’s in de app. Zo was in het weekend van zaterdag 24 maart 2012 een extra pagina aanwezig met daarop de laatste video’s van de WK Afstanden in Heerenveen. Deze extra pagina’s zijn te herkennen aan een ander soort bolletje in de navigatie onderin:

Het laatste bolletje geeft een extra pagina aan. Dit is wederom iets wat zichzelf heeft uitgewezen. Wellicht dat niet iedereen dit ook weet. Misschien moet er een knop in het beginscherm?

Meldingen

Wanneer er geen internetverbinding is zal de app dit aangeven. Bij veel apps komt dan een melding pontificaal in beeld, maar deze app is subtieler.

Bij geen verbinding verschijnt er een icoon naast het logo. Dit icoon toont een kabel met een kruis erdoorheen. Daarnaast staat onderaan, in dit geval het artikel, een stuk tekst: “Het artikel is niet volledig geladen. Probeer opnieuw”.

Ook in het menu wordt een melding getoond:

Weetjes over de app

In deze evaluatie zijn al enkele handigheden voorbij gekomen, zoals het bladeren tussen het materiaal bij een artikel. Hieronder staat een opsomming van handigheden die ik verder heb kunnen ontdekken:

  • Het slepen van links naar rechts op bijvoorbeeld een artikelpagina maakt dat het overzicht terugkomt. Het is hierbij belangrijk om goed horizontaal te slepen: schuin gaat niet.
  • De overzichten met artikelen en video’s zijn allen bij te werken door deze omlaag te slepen. Dan verschijnt een melding en ook wanneer het overzicht voor het laatst is bijgewerkt. De app werkt zich overigens vanzelf bij na het openen.
  • Het tikken op de vlakken links en rechts van de onderste navigatie kan gedaan worden om te wisselen tussen de diverse overzichten. Dit is dus naast het slepen.
  • Het versienummer is terug te vinden onder het hoofdmenu, en dan het icoon ‘Informatie’.

Meer weten?

Lees ook het blog van hoofd NOS Nieuwe Media Lara Ankersmit.

Beveiliging omroepsites nog niet op orde

Een gekuist index-bestand op de site van de NOS (Beeld: Rob Homan)

De afgelopen week werden we bijna elke dag verrast door nieuws over de websites bij de Publieke Omroep. Er is echter meer nieuws. Een vervolg op: “Hacken van website Sinterklaasjournaal”.

Zo kon een hacker bij de gegevens van 13.000 kinderen die iets naar Sinterklaas hadden gestuurd op de website van het Sinterklaasjournaal, werd een veiligheidslek ontdekt in het contentmanagementsysteem van AngryBytes en was er enige tijd een filmpje van dansende dieren te zien op de website van RTV Utrecht.

Inlogcode NOS
Helaas zijn er nog meer veiligheidslekken te vinden op website van de Publieke Omroep. Zo heb ik een index-bestand op de website van de NOS kunnen vinden met daarin een code dat toegang tot besloten pagina’s kan verlenen. Wanneer deze code op meerdere plekken wordt gebruikt, vormt het een veiligheidsrisico. Om de veiligheid te waarborgen heb ik de code onleesbaar gemaakt.

Update maandag 28 november 2011
De NOS heeft de bestanden, waar in dit artikel over wordt gesproken, inmiddels aangepast of verwijderd.

NTR
Zelfs na het versturen van een link naar mijn artikel over de gehackte Sinterklaasjournaal website, zag de NTR blijkbaar geen noodzaak om de inhoud van de downloadserver af te schermen. De index van het Sinterklaasjournaal voor 2011 en 2008 ligt nog steeds open en bloot:

Index van Sinterklaasjournaal 2011 (Beeld: Rob Homan)

De bestandslijsten bevatten geen gevoelige informatie, maar het zal je maar gebeuren dat de downloadserver wordt gebruikt om testdata op te zetten en iedereen er zomaar bij kan. Zou het dan niet fijn zijn als gebruikers niet à la Miljoenennota 2012 gevoelige gegevens te vroeg kunnen vinden?

Wanneer je een gekke foto van jou en je collega gebruikt om een nieuwe applicatie online te testen, wil je niet dat mevrouw Van Zetten uit Tiel deze foto kan vinden, en de hele redactie in verlegenheid brengt wanneer zij deze foto op dumpert.nl zet. Om dan nog te zwijgen over het PowNews, die deze foto als uitsmijter van de vrijdagavond gebruikt, hoewel ook de index van PowNed te zien is. Leeg, maar toch:

Index van PowNed (Beeld: Rob Homan)

.htaccess NOS.nl, Jeugdjournaal
Een .htaccess bestand is een configuratiebestand dat ondersteund wordt door enkele servers. Het bestand stelt de eigenaar in staat om toegang tot bepaalde delen van de site te regelen, links naar de site om te leiden en gebruikers te blokkeren. Het is natuurlijk niet handig als dit bestand door iedereen te zien is, want het is immers een configuratiebestand dat een deel van de achterkant van de site blootgeeft. Op de website van NOS.nl en de website van het NOS Jeugdjournaal kan dit echter wel. Het bestand stuurt al het verkeer door naar ‘index.php’.

.htaccess bestand op NOS.nl (Beeld: Rob Homan)

In het bestand staan verder geen locaties van bestanden die een poort kunnen zijn naar binnen, maar het is in elk geval niet netjes om het bestand leesbaar te maken.

Tot zover mijn berichtgeving over de veiligheid van de sites van de Publieke Omroep.

Hacken van website Sinterklaasjournaal

Website Sinterklaasjournaal 2011 (Beeld: NOS)

De website van het Sinterklaasjournaal is niet veilig. Vandaag werd door een hacker geclaimd dat hij toegang tot de e-mailadressen van zeker 1,5 miljoen gebruikers heeft. Diezelfde hacker kwam eerder deze week ook al in het nieuws, omdat hij claimde de gegevens van 13.000 kinderen te hebben verkregen.

Hacken
Vandaag zou het gaan om de achterliggende database van de applicatie ‘Het Grote Boek’ van Sinterklaas. De applicatie geeft bezoekers de mogelijkheid om zich in dat boek te laten registreren.

Hoe?
Rijst de vraag: hoe komen die persoonlijke gegevens dan op straat terecht? Om dit te kunnen doen moet je meer achterhalen over de applicatie. In het geval van ‘Het Grote Boek’ gaat het om een Flash-animatie, die in samenwerking met PHP en een database (hoogstwaarschijnlijk MySQL), de bezoeker in staat stelt zich in het boek te zetten. Hiervoor gebruikt de applicatie onder andere deze scripts:

http://boek.sinterklaasjournaal.nl/library.php
http://boek.sinterklaasjournaal.nl/register.php

Het bestand ‘library.php’ is een bibliotheek van vieze woorden die je niet mag invullen tijdens het registratieproces van de applicatie.
Het bestand ‘register.php’ wordt aangeroepen zodra de applicatie aangeeft dat de gebruiker in de database mag komen.

Onderstaand onderdeel bevat voorbeelden!

Gevaarlijk
Maar, er is nog meer. Zo zijn er ook nog onderstaande bestanden:

http://boek.sinterklaasjournaal.nl/contentboeksinterklaas.php
http://boek.sinterklaasjournaal.nl/ajehoeftnietmeerbangtezijnvoorinbraak.php
http://boek.sinterklaasjournaal.nl/connect.php

‘connect.php’ zal de applicatie waarschijnlijk gebruiken om verbinding te kunnen maken met de database. Deze en meer bestanden wordt door de Flash-animatie aangeroepen, dat is in de afbeelding hieronder hier te zien:

Bestanden applicatie Het Grote Boek (Beeld: Rob Homan)

De bestanden krijgen bovendien allerlei variabelen meegestuurd. Dat zijn een soort labels met daarin informatie over bijvoorbeeld ingevulde formuliervelden.
Na het invullen van het formulier om je in het boek te zetten, wordt deze link aangevraagd:

http://boek.sinterklaasjournaal.nl/register.php?name=Rob Homan&email=xxx&id=xxx

Het script stuurt na de registratiepoging een melding terug. Deze melding vertelt of het registreren gelukt is of niet.
Een eerste mogelijkheid is dat er instellingen binnen Flash-animatie zaten. Dit is het zogenaamde ActionScript.
Een tweede mogelijkheid is dat er bijvoorbeeld een bestand als ‘users.php’ of ‘entries.php’ bestond:

http://boek.sinterklaasjournaal.nl/users.php
http://boek.sinterklaasjournaal.nl/entries.php

SQL-injectie
De derde mogelijkheid is een SQL-injectie. Hierbij worden variabelen die naar de server worden gestuurd aangepast. Het is namelijk zo dat scripts informatie uit die variabelen opslaan in de database. Een onschuldig verzoek als:

http://boek.sinterklaasjournaal.nl/register.php?name=Rob Homan&email=xxx&id=xxx

Kan aangepast worden naar:

http://boek.sinterklaasjournaal.nl/register.php?name=Rob Homan&email=xxx&id=xxx’;SELECT `user`.* FROM `user`

In het script kan bijvoorbeeld staan dat het een gebruiker moet ophalen met het id ’1′. Het id zou bijvoorbeeld geleverd kunnen worden door de link:

http://boek.sinterklaasjournaal.nl/getUser.php?id=1

Stel dat je nou die ’1′ aanpast naar ’1 OF id = id’. Dan gebruik je deze link:

http://boek.sinterklaasjournaal.nl/getUser.php?id=1%27+OR+id+%3D+%27id

De functie om de gebruiker mee op te halen kan zeggen:

Haal op uit database, waar id van gebruiker gelijk is aan 1

Met de nieuwe link zou dat zijn:

Haal op uit database, waar id van gebruiker gelijk is aan 1 of id van gebruiker is gelijk aan id van gebruiker

Dan krijg je sowieso resultaat, omdat het id van de gebruiker wordt vergeleken met zichzelf. Het antwoord is hoe dan ook positief. Dit is uiteraard alleen mogelijk zonder voldoende beveiliging.
Wanneer het script onvoldoende controle doet op de variabelen, kan de SQL-query om een gebruiker mee op te vragen omgebouwd worden tot een SQL-query om alle gebruikers op te vragen. Het gebruiken van bijvoorbeeld mysql_real_escape_string kan dit voorkomen.

Afleveringen 2009, 2008
Er is nog veel meer aan de hand. Zo was het vorig jaar (en de jaren daarvoor) mogelijk om soms weken van te voren afleveringen van het Sinterklaasjournaal te bekijken. Deze waren toen al lang opgenomen. Misschien is het u al eens opgevallen dat scenes die buiten zijn opgenomen vaak een strakblauwe lucht op de achtergrond hebben.
Dat de afleveringen al van te voren zijn opgenomen is niet erg, maar de NTR plaatste de bestanden al veel te vroeg, waardoor ik ieder jaar opnieuw de afloop van het Sinterklaasjournaal kon verklappen:

Directory listing Sinterklaasjournaal 2008 (Beeld: Rob Homan)

Het was voor mij mogelijk om de afleveringen vóór uitzending te bekijken, omdat ik op de downloadserver van de Publieke Omroep toegang had tot een bestandslijst met daarin alles van het Sinterklaasjournaal.
Zo is link naar alle bestanden van 2008 is als volgt:

http://download.omroep.nl/nps/sinterklaasjournaal/2008/

Om te voorkomen dat een bezoeker deze bestanden kan zien, moet je de zogenaamde ‘directory listing’ uitschakelen, of een leeg index-bestand plaatsen. Dit is iets wat de NTR niet heeft gedaan, en daarmee een kwetsbare plek op het internet creëert. Voor hetzelfde geld staat er, misschien maar kort, een bestand met daarin inloggegevens of locaties van andere bestanden.

De rare kanten van de Nederlandse taal

'SH.T' (Flickr/CC by 2.0/Profound Whatever)

Volgens menig leraar Nederlands is onze taal één van de moeilijkste om te leren schrijven, maar daarnaast zijn er ook veel uitzonderingen en rare woorden die de Nederlandse taal bemoeilijken.

Om te laten zien wat ik bedoel zal ik in dit artikel een paar van die rare woorden uitlichten.

Ontvluchten
Tijdens de Opstand in Libië dit jaar werd gemeld dat familieleden van kolonel Kadhafi (of al-Qadhafi/Kaddafi/Khaddafi/Khadaffi/Gaddafi/Gadaffi/Gathafi) de stad Sirte probeerden te ontvluchten. Wanneer een woord begint met ‘ont’, ga je ervan uit dat het woord een bepaalde activiteit ‘ontkent’. Dit ontkennen zie je bijvoorbeeld bij de woorden:

  • onteren (wanneer je iets doet wat bijvoorbeeld familie streng afkeurt)
  • ontgaan (wanneer je iets niet goed hebt meegekregen/gesnapt)
  • ontrafelen (wanneer je iets opheldert)
  • ontstoppen (wanneer je die hoop stront door de wc krijgt)
  • ontmantelen (wanneer je iets uit elkaar haalt)
  • ontsporen (wanneer de trein van de rails komt)

Bij het woord ‘ontvluchten’ zou je je kunnen afvragen wat er nou precies gebeurd. Je zou het woord kunnen interpreteren als niet langer vluchten: de familieleden van kolonel Kadhafi waren bezig met vluchten, maar nu doen ze dat niet meer.

Ontsluipen
Of neem het woord ‘ontsluipen’, als in:

De criminelen ontslopen de bank met  het geld uit de kluis.

Sluipen is op een voorzichtige manier lopen zodat niemand het merkt. Bij ontsluipen zou je ook kunnen denken dat de criminelen als ware Usain Bolts door de gangpaden van een niet nader te noemen Nederlandse bank sprinten richting de uitgang.

Slachtoffer
Wanneer er bij een ongeluk of misdrijf gewonden zijn gevallen, spreekt men ook wel van slachtoffers. Dit zijn dus geen doden. Het woord ‘slachten’ is een synoniem voor ‘doden’. Bij ‘offeren’ wordt iets weggegeven of geschonken.
Als je het letterlijk neemt, zouden slachtoffers dus dode mensen moeten zijn. Of is de toevoeging van ‘offer’ in het woord ‘slachtoffer’ weer een ontkenning van ‘slacht’? We weten dat slachtoffers niet dood zijn, maar onduidelijk is het woord wel.

Wil je deze bloemlezing uit de rare woorden van de Nederlandse taal aanvullen? Laat dan een reactie achter.

API voor schermen op scholen

Kantine Media College

Samen met NOS op 3 en het Media College in Amsterdam keek ik naar de mogelijkheid om content van NOS op 3 aan te bieden aan hun studenten. Op het Media College zijn ze sinds kort actief bezig met het samenstellen van content die aansluit bij de behoeften voor hun studenten.

De content op de schermen varieert van nieuws, tot creaties van de studenten zelf en school gerelateerde informatie.

We keken naar de mogelijkheid om de content die NOS op 3 publiceert op haar website via de API van de NOS (Open NOS) beschikbaar te maken voor deze schermen. Ik maakte een eerste opzet.